Ook musea kunnen er niet omheen: de wereld om ons heen speelt zich meer en meer af online. Op 13 en 14 mei togen wij, als afgevaardigden van de afdeling Publiek, naar de internationale Museum Next conferentie in Amsterdam. Want inderdaad: what’s next?

Naast het maken van bijzondere tentoonstellingen wordt in musea wereldwijd op allerlei verschillende manieren geprobeerd de collectie en de achterliggende verhalen onder de aandacht te brengen. Eén van de sprekers op de conferentie was Peter Gorgels: internetmanager bij het Rijksmuseum. Vlak voor de heropening van het museumgebouw lanceerden zij niet alleen een fenomenale collectiewebsite, maar ook de Rijksstudio waar je naar hartenlust kunt knippen, plakken, categoriseren, liken en sharen. Nagenoeg alle objecten uit de Rijksmuseumcollectie zijn op hoge resolutie te downloaden: een unicum. Iedereen wordt bovendien uitgenodigd om de kunstwerken te hergebruiken als placemat, tatoeage of telefoonhoes. Al na enkele weken waren 20.000 mensen aan de slag gegaan met Rijksstudio. De webdesigners van Fabrique en de afdeling Internetmanagement van het Rijksmuseum zijn dan ook overladen met prijzen.

Ook Museum De Lakenhal werkt aan het verbeteren van haar digitale alter-ego. Uiteraard heeft het museum een eigen website en kan iedereen de collectie online doorzoeken op de collectiesite. We werken eraan om deze twee te optimaliseren zodat de collectie onder de aandacht van een zo groot mogelijk publiek gebracht kan worden. Inspirerende voorbeelden zoals die voorbij kwamen op Museum Next, maar ook in het dagelijks contact met collega-musea, houden ons ondertussen scherp. Uiteraard hoeft niet ieder museum zijn digitale strategie zo bombastisch aan te pakken als de collega’s in Amsterdam, maar van de waardering die het Rijksstudio-project heeft opgeleverd kunnen we allemaal veel leren.

Bijvoorbeeld:

1. Content = key: musea en collecties blijven ook in deze tijd voedingsbodem voor inspiratie en plezier.
2. Houd online trends goed in de gaten. Bestaande succesformules als Pinterest kunnen aan de basis staan van een hoogwaardig en populair nieuwe product.
3. Durf oude normen los te laten en zorg ervoor dat de hele staf van het museum deze stap steunt.

Een veelgehoord kritiekpunt, bijvoorbeeld toen in 2011 het Google Art Project  van start ging, is dat het online ontsluiten van collecties zorgt voor een vernietiging van het ‘aura’ van een collectiestuk. Mensen zouden  na het zien van de online afbeelding niet meer de behoefte hebben het object 1-op-1 in een museum te gaan ervaren. Vooralsnog duiden de bezoekersaantallen van het nieuwe Rijksmuseum er gelukkig echter op dat de kunstliefhebber niet simpelweg genoegen neemt met de online variant van zijn lievelingswerk.

En wat vindt u? Wat voegen digitale projecten toe aan het museumwezen? Reageer via onze collectiesite of door een e-mail te sturen naar pr@lakenhal.nl

Milou van Oene, medewerker Communicatie | Publiciteit 

Van Gogh in Google Art Project

Zondag is het Moederdag. In Museum De Lakenhal krijgen moeders op deze speciale 12^de mei gratis toegang tot het museum. Als dat geen mooi cadeau is! Het museum is geopend van 12 tot 17 uur. Kijk voor meer informatie op www.lakenhal.nl

In de erezaal van het museum hangen verschillende werken waarop één van de belangrijkste moeders uit de (kunst)geschiedenis te zien is: Maria, de moeder van Jezus. Kijkt u even mee? Voor nog meer moeders uit de collectie, zie onze Pinterest pagina.

Cornelis Engebrechtsz. en werkplaats, detail uit: De Kruisdraging (ca. 1468-1529) Collectie Museum De Lakenhal

Aertgen van Leyden, detail uit: Het Laatste Oordeel (ca. 1535) Collectie Museum De Lakenhal

Anoniem | Noord-Nederlandse meester, detail uit: Christus aan het kruis (ca. 1520) Collectie Museum De Lakenhal

Cornelis Engebrechtsz., detail uit: De bewening van Christus (1508-10) Collectie Museum De Lakenhal

Cornelis Engebrechtsz., detail uit: De Kruisiging met heiligen (ca. 1505-10) Bruikleen Rijksmuseum Amsterdam

Cornelis Engebrechtsz., detail uit: De Kruisiging van Christus (ca. 1515-17) Collectie Museum De Lakenhal

In de collectie van Museum De Lakenhal bevinden zich de meest uiteenlopende kunstwerken en objecten, bijna allemaal met een directe link naar Leiden. Leidenaren zijn erg betrokken bij hun stad en de bijbehorende roemruchte geschiedenis. Gezien Museum De Lakenhal hét Leidse museum voor kunst, kunstnijverheid én geschiedenis is, worden van tijd tot tijd niet alleen kunstwerken, maar ook bijzondere bodemvondsten aan het museum geschonken. Zo ook dit 7^de-eeuwse fragment van een sarcofaagdeksel. Een bijzonder geval, want christelijke sarcofagen komen in de 7^de eeuw  nog helemaal niet voor in deze toen nog ongekerstende contreien.

De ‘Leidse sarcofaag’

In 1983 wordt door studenten die aan het Rapenburg nummer 50 wonen een flink stuk steen gevonden. Het gevaarte weegt 300 kilo en blijkt na een diepgaand onderzoek onder eerdere bewoners al sinds het begin van de 20^ste eeuw achter de klimop te staan. Omdat de bewerkte kant al die tijd naar de muur gericht was, had niemand de steen op waarde geschat. Tot die bewuste septemberdag in 1983 dus. De kruisvormige decoraties duiden op een bijzondere vondst: een gedeelte van een sarcofaagdeksel, vermoedelijk uit de Merovingisch-Karolingische periode (ca. 750-1000). In Nederland is niet eerder een soortgelijke vondst gemeld. Het is één van de oudste voorwerpen van na de Romeinse tijd ooit in Leiden aangetroffen. De Stichting Studentenhuisvesting te Leiden, de rechtmatige eigenaar van de vondst, besluit de eeuwenoude steen in 1985 te schenken aan Museum De Lakenhal.

In de 7^de eeuw bestond hier nog geen christelijke begrafenistraditie. Het fragment is echter onomstotelijk onderdeel van een sarcofaag en moet dus op een later tijdstip en in een andere hoedanigheid in Leiden terecht gekomen zijn. Het meest voor de hand ligt dat het fragment in later tijd als rariteit naar Leiden is gebracht, waarschijnlijk al in de 10de-11de eeuw.

Vergelijkbaar item in collectie Salvatorkerk Utrecht

Schematische tekening van het fragment van de Leidse sarcofaag.