Archief van april 2012

Ongelofelijk goed nieuws voor Museum De Lakenhal

vrijdag 27 april 2012

Op dinsdag 24 april 2012 heeft het College van Burgemeester & Wethouders van de Gemeente Leiden het Kaderbesluit Restauratie en Uitbreiding van Museum De Lakenhal goedgekeurd. Eind mei zal het aan de gemeenteraad  worden voorgelegd en wordt duidelijk of de verbouwingsplannen een definitief groen licht krijgen. De goedkeuring van het college van B&W is ongelofelijk goed nieuws, want het museum wil al meer dan 50 jaar verbouwen. 

 Blijdschap alom

Wethouder Jan-Jaap de Haan: “Leiden is de vierde cultuurstad van Nederland en wil blijven investeren in de cultuursector. […] Dankzij dit besluit kan Museum De Lakenhal haar positie als onderscheidend 21e-eeuws kunstmuseum verder verstevigen en een basis leggen voor een duurzame toekomst, aantrekkelijk voor een groeiend publiek.” Ook directeur Meta Knol is blij met het collegebesluit: “Dit is een historische kans om de restauratie en uitbreiding van het museum eindelijk vorm te geven op basis van een haalbaar plan. Het college heeft een moedig besluit genomen. We hopen nu van harte op de steun van de gemeenteraad.”

Een eigentijds museum

Om mee te gaan met de 21ste eeuw moet de 17de-eeuwse Laecken-Halle waarin het museum sinds 1874 gevestigd is een flinke opknapbeurt krijgen. Al in 1948 werd voor het eerst aangegeven dat een renovatie noodzakelijk was om de collectie goed te kunnen tonen en beheren. Vanwege financiële tekorten hebben de plannen nooit doorgang kunnen vinden en tot op heden moeten staf en bezoekers genoegen nemen met tijdelijke oplossingen.

Goede hoop

Maar nu lijkt er dan daadwerkelijk hoop te gloren aan de horizon van Leiden. De gemeente heeft 13,5 miljoen euro voor De Lakenhal gereserveerd: een bedrag dat het museum zelf aan zal moeten vullen tot het benodigde totaal. Van dat geld moet allereerst de restauratie van het monumentale pand bekostigd worden. Dit is noodzakelijk om de museumregistratie te behouden: een keurmerk om de naam museum te mogen voeren. Daarnaast worden de publieksvoorzieningen verbeterd en zal een aparte tentoonstellingszaal gebouwd worden, zodat de vaste collectie niet meer continue plaats hoeft te maken voor de tijdelijke tentoonstellingen.

Een monumentale entree

Het museumgebouw heeft al eerder fikse veranderingen doorgemaakt. Zo werd in 1921 de Pape-vleugel aangebouwd, inclusief een nieuwe hal en het monumentale trappenhuis dat de begane grond nog altijd verbindt met de 1ste verdieping. Deze imposante ruimte aan de zijde van de Lange Scheistraat werd toen de nieuwe entree van het museum. Tegenwoordig komen bezoekers binnen via het voorplein aan de kant van de Oude Singel en wordt de entree in de Pape-vleugel aan het oog onttrokken door een groot schilderij.

 

Huidige situatie in de Pape-vleugel

 

 

De verborgen deur achter het schilderij

Van buiten is het bordes nog wel te zien. Zou het niet mooi zijn om deze oude, imposante ingang in ere te herstellen? Deze mogelijkheid wordt nu, samen met nog vele andere, onderzocht ter voorbereiding op de zo vurig gewenste verbouwing.

 

 

Lange Scheistraat: situatie na de verbouwing in 1921

 

 

Mogelijk situatie na de verbouwing: ingang aan de Lange Scheistraat in ere hersteld.

 

Aard- en nagelvaste collectie

Maar niet alleen restauratie en uitbreiding van het museum staan op de lijst, er moet ook gewerkt worden aan de conservering van alle zogenaamde aard- en nagelvaste collectieonderdelen die vanaf ca. 1900 in het gebouw van Museum De Lakenhal aangebracht zijn. Het gaat hierbij vooral om bouwfragmenten uit gesloopte historische panden, betegelde schouwen, trappen en poorten, maar ook om grafzerken en complete stijlkamers.  De Staalmeesterskamer, met haar vergulde lederen behang, is hier een voorbeeld van. Maar ook de complete kapel van een Oud Katholieke schuilkerk uit 1694. Het hele museum zit dus vol met “lichaamsvreemde elementen” , allemaal met een eigen geschiedenis. Bouwhistorisch onderzoek heeft recentelijk een rapport opgeleverd waarin alle elementen in kaart zijn gebracht en op waarde geschat, zodat ze ook tijdens een verbouwing gewaarborgd blijven.

 

Staalmeesterskamer

Milou van Oene – Medewerker Publiciteit

Werk (nog altijd) in Uitvoering

donderdag 19 april 2012

In 2010 baarde Museum De Lakenhal flink wat opzien met het project Werk in Uitvoering. Het was een jaar van herbezinning op de eigen collectie, waarin 13.000 depotstukken uit 135 jaar verzamelgeschiedenis naar zaal gebracht werden om te registreren, schoon te maken en te fotograferen. Bijzonder was dat het publiek deze werkzaamheden live kon volgen. Vanwege die vernieuwende transparante aanpak won het museum met Werk in Uitvoering de Zuid-Hollandse Museumprijs.

Maar weinig mensen weten dat het project achter de schermen nog altijd doorgaat. In 2011 zijn onder andere de objecten die in het buitendepot van Museum De Lakenhal bewaard worden onder handen genomen. Hier staan de grote objecten zoals meubelen, kachels, de ijscokar van Belfi, behangstalen en tapijten. Verder is al het werk op papier beschreven en gefotografeerd.

De collectieregistrator van Museum De Lakenhal plus twee tijdelijke medewerkers zorgen ervoor dat alle collectie-informatie in het collectieregistratiesysteem TMS gezet wordt. Soms worden er bijzondere ontdekkingen gedaan. Op de rollerband kwamen in 2010 bijvoorbeeld allerlei beschilderde glasplaatjes voorbij: afbeeldingen van werkende mensen, landschappen, duivels en dieren, maar ook pikante scenes die dateren uit de 18de en 19de eeuw. Het bleken toverlantaarnplaatjes die met behulp van een lantaarn op een doek of muur geprojecteerd konden worden. De lantaarnist vertelde er een spannend verhaal bij en daarmee was de eerste echte bioscoopervaring geboren.

De plaatjes in de collectie van Museum De Lakenhal zijn van bijzonder goede kwaliteit. Ze komen grotendeels uit het Leidse atelier van de familie Musschenbroek, die gespecialiseerd was in het maken van instrumenten. Een echte verborgen schat dus, met de tentoonstelling Toverlantaarns als resultaat. Deze en andere collectiepresentaties zijn nog tot 12 augustus te bewonderen in het museum. De presentaties Rondom De Stijl en Jan Toorop & H.P. Bremmer zelfs tot 13 januari 2013.

Kennis van de eigen collectie is belangrijk voor zowel het museum als de bezoeker. Zij zien echter alleen de kunstwerken en objecten die op zaal gepresenteerd worden. Wat er in de depots aanwezig is blijft grotendeels onbekend. Dankzij het project Werk in Uitvoering kan Museum De Lakenhal binnenkort haar hele collectie online laten zien. Dat betekent dat iedereen voortaan met een klik op de muis kan zoeken en snuffelen in al het moois dat Museum De Lakenhal met trots en plezier beheert. Houd de website dus in de gaten!

Milou van Oene – Medewerker Publiciteit

Museumweekend 2012

donderdag 12 april 2012

Museumweekend

14 en 15 april is het landelijk museumweekend. Dit jaar is het thema: Laat je verrijken door het museum. Daar zijn we goed in bij Museum De Lakenhal! Op vertoon van een geldig entreebewijs, waarvoor dit weekend het symbolische bedrag van 1 euro geheven wordt, kan jong en ouder deelnemen aan tal van activiteiten. Niet alleen zijn er op beide dagen om 13.00 en 14.00 uur instaprondleidingen te volgen, er is nog veel meer te beleven.

 

In het donker

 Er zijn nog maar weinig mensen die een ouderwetse toverlantaarn kunnen bedienen. Daan Buddingh en Ankie Menger zijn er daar twee van. Licht uit, brandend kaarsje in de lantaarn, beschilderde glasplaat voor de lens schuiven en zie: er verschijnt een schouwspel op de muur! Tel daar de vertelkunsten en muzikale begeleiding van de lantaarnisten bij op en je wilt nooit meer naar de allernieuwste 3D-film in de bioscoop. Zaterdag om 15.00 uur kun je aanschuiven.

Museum Jeugd Universiteit

Voor kinderen die altijd meer willen weten bestaat de Museum Jeugd Universiteit. Echte professoren en professionals geven 1 keer per maand een college over een interessant onderwerp. Tijdens het museumweekend kun je een proefles bijwonen waarin Drs. Els de Baan antwoord geeft op de vraag: Wie verzint de kleuren in kleren? Voor deze activiteit zijn beperkt plaatsen beschikbaar, dus meld je aan via de website van het museum.

Leidse Salon

De titel Leidse Salon is ontleend aan een 17de & 18de-eeuws fenomeen. Franse dames organiseerden toen naar Italiaans voorbeeld regelmatige bijeenkomsten om te converseren over kunst, literatuur en filosofie. Deze Salons zijn eigenlijk de voorlopers van de huidige praatprogramma’s op televisie en radio.

Zondag 15 april gaat gastheer Onno Blom vanaf 15.00 uur in gesprek met schrijver Jan Siebelink, gastconservator van de tentoonstelling Toverlantaarns Tristan Mostert en voorzitter van het Rembrandt Research Project Ernst van de Wetering. Saxofonist Tom Beek verzorgt de muzikale entourage van deze enerverende middag.

De Collectie in het middelpunt van de belangstelling

donderdag 5 april 2012

De laatste lichten worden afgesteld en de tekstbordjes moeten nog worden opgehangen, maar dan is het een kwestie van bewonderen. Vanaf vrijdag 6 april is de nieuwe collectiepresentatie rondom schilder Floris Verster en dichter Albert Verwey te zien. In combinatie met literair werk van de zogenaamde Tachtigers geeft de tentoonstelling een beeld van de wegbereiders van de avant-garde aan het eind van de 19de eeuw.

Werk aan de winkel bij Floris Verster

Een bijzonder stel

Achter Het laatste Oordeel van Lucas van Leyden valt eveneens iets bijzonders te zien. Voor het derde jaar besteedt Museum De Lakenhal in samenwerking met het Egidius Kwartet aandacht aan de Leidse Koorboeken. Een buitenkansje gezien de 16de-eeuwse hand-opgetekende boeken als enig Nederlands ensemble overgebleven zijn. Op de museumnacht van 30 juni zal trouwens blijken of de koorboeken ook vandaag de dag nog zuiver klinken..

Leidse Koorboeken

Leidse Koorboeken

Toverlantaarns

Hoewel deze afgelopen week al te bewonderen was, ook nog even aandacht voor de presentatie Toverlantaarns. Treed binnen in de wondere wereld van deze voorlopers van de beamer en ontdek hoe vermakelijk de 18de-eeuwse humor nog is. Ook toen wist men al dat vuige plaatjes ieders aandacht trekken: neem dus vooral een kijkje in het erotisch kabinet.

 

Toverlantaarns

 Activiteiten

Niet alleen tijdens de museumnacht is er van alles te doen in Museum De Lakenhal. Doorlopend worden uiteenlopende activiteiten aansluitend op het tentoonstellingsprogramma georganiseerd: van lezingen tot workshops en van muziekfestival tot voorstelling. Houd de online agenda dus in de gaten!

 Milou van Oene – Medewerker Publiciteit