Archief van mei 2012

Tot in de kleine uurtjes

vrijdag 25 mei 2012

Leiden is de vierde cultuurstad van Nederland, na Amsterdam, Groningen en Utrecht. Met zeven musea in de binnenstad heeft Leiden een extreem hoge museumdichtheid en ook de Universiteit draagt aan het culturele imago bij. Als ‘Stad van Ontdekkingen’ treedt Leiden graag naar voren met haar weelderige rijkdom aan kunst en kennis. Dat doet de stad door de organisatie van uiteenlopende culturele activiteiten, waaronder de jaarlijkse Museumnacht.

Studenten dragen hun culturele steentje bij door inmiddels al vier jaar in samenwerking met de musea de Museumnacht Leiden te organiseren. Op zaterdagavond 30 juni is het weer zover. Alle Leidse musea stellen hun deuren tot in de kleine uurtjes open en er worden uiteenlopende activiteiten georganiseerd. In Museum De Lakenhal projecteert een VJ op het voorplein, er wordt a capella gezongen bij de Leidse Koorboeken en Lichtbende zorgt voor spetterend lichttheater op zaal. Zodra de musea om 01.00 hun deuren sluiten, geeft de passe-partout bezoekers toegang tot de after-party.

 Ontspannen in de tuin van Museum De Lakenhal tijdens de Museumnacht 2011

Dankzij een laagdrempelige kennismakingsmoment zoals de Museumnacht wordt de interesse voor cultuur en collecties geprikkeld bij diegenen die een bezoek aan reguliere tentoonstellingen vaak nog schuwen. Maar ook de groep die al wél cultureel actief is komt graag naar de speciale avondopenstelling. In de praktijk komt het vooral neer op mensen tussen de 18 en 35 jaar. Door een festival-achtig tintje aan de avond te geven, wordt een publieksgroep bediend die het toe-eigenen van cultuur als een sociale bezigheid ziet. Het zijn mensen die snel schakelen tussen hun verschillende bezigheden en de dingen die ze doen en leuk vinden via smartphones delen op facebook en twitter. Die mensen krijgen op de Museumnacht een aansprekend programma voorgeschoteld waarin naar hartlust gezapt kan worden: even een bodybuild-demonstratie bijwonen in Museum Boerhaave, dan naar het Sieboldhuis voor een sushi-hapje met vrienden die een ander programma afwerken, om vervolgens in Museum De Lakenhal te luisteren en mee te zingen bij de Leidse Koorboeken.

De musea in Leiden laten op de 30ste juni aan een breed publiek zien dat zij ieder hun specifieke kwaliteiten en verzamelgebied hebben: naturalia in Naturalis, Japanse kunst en cultuur in Het Sieboldhuis, planten in de Hortus Botanicus, etnografie in Museum Volkenkunde, wetenschappelijke geschiedenis in Museum Boerhaave, archeologie in het Rijksmuseum van Oudheden en tenslotte kunst en geschiedenis van de stad Leiden in Museum De Lakenhal. Ook de Pieterskerk en de Sterrenwacht doen dit jaar mee. Om te pendelen tussen de verschillende locaties kunnen bezoekers gebruik maken van speciaal vervoer .

Speciaal vervoer tijdens de Museumnacht 2011

Dat de organisatie van zo’n grootschalig evenement goeddeels in de handen van een groep enthousiaste studenten ligt, is best bijzonder. In de meeste andere Nederlandse steden waar museumnachten plaatsvinden werken professionele evenementenbureaus mee aan de organisatie en marketing. Om de doelgroep het beste te benaderen en enthousiasmeren bouwen ook zij echter op jonge werknemers en vrijwilligers. In Amsterdam is dat bijvoorbeeld het geval bij N8: een stichting die zichzelf niet alleen tijdens de Museumnacht, maar het hele jaar rond tot doel stelt een nieuw en jong publiek aan de Amsterdamse musea te verbinden. Klik hier om een lezing te bekijken die Stichting N8 gaf op de internationale conferentie Museum Next. 

Wederzijdse interesse en het nastreven van cultureel aanbod van hoogwaardige kwaliteit: daarop stoelt een geslaagde museumnacht. De collectie moet daarbij altijd het uitgangspunt blijven. Museum De Lakenhal nodigt dan ook niet voor niets een lichttheatergroep en een VJ uit. Momenteel is namelijk de tentoonstelling Toverlantaarns in het museum te zien. Deze 18de-eeuwse uitvinding is een vroege voorloper van de diaprojector en beamer: de instrumenten waarmee de videojockeys van vandaag uitgaansavonden opluisteren met geprojecteerd beeld. Het museum is zo in staat het heden met het verleden te verbinden en dat is één van de belangrijkste missiepunten van Museum De Lakenhal.

Een bezoeker van de Museumnacht 2011

Het koor dat a capella zingt bij de 16de-eeuwse Leidse Koorboeken is daar eveneens een uitdrukking van. Meezingen op de melodie van de middeleeuwen is niet alleen bijzonder en mooi (mits men de juiste noot weet te halen), er gaat ook een flinke historische vertaalslag aan deze exercitie vooraf.

Tot slot kunnen de bezoekers van Museum De Lakenhal tijdens de Museumnacht hun vragen over de collectie kwijt bij rondleiders en andere experts die door het hele museum opgesteld staan. Door het vrijblijvende karakter van deze ‘dates op zaal’ is het stellen van vragen en het leren over de collectie veel meer een ad hoc aangelegenheid dan bij een normaal museumbezoek het geval is. Deze manier van doen sluit aan bij de manier waarop het dagelijks leven er dankzij google en wikipedia uitziet: informatie is altijd bij de hand. Maar tijdens de Museumnacht krijg je er wel een gratis glimlach van onze medewerkers bij.

Leidse Salon met Nelleke Noordervliet

vrijdag 11 mei 2012

‘In sommige opzichten is Leiden door de eeuwen heen gelijk gebleven. In de zeventiende eeuw was het de zetel van een befaamde universiteit waar rijke jongelieden uit binnen- en buitenland de student kwamen uithangen en af en toe iets opstaken bij beroemde hoogleraren. Tegelijk was het een uit zijn voegen barstende immigrantenstad waar duizenden arme sloebers zich in de lakenindustrie afbeulden.’

Vrij Man

Zo schrijft Nelleke Noordervliet (Rotterdam, 1945) in haar nieuwe historische roman Vrij man die op 16 mei verschijnt. Op de Leidse Salon van zondag 3 juni is Noordervliet in het museum te gast en zal zij meer vertellen over het boek, waarin ook het 17de-eeuwse Leiden een rol speelt. De historische Laecken-Halle waarin het museum gevestigd is, gaat als voormalig centrum van de bloeiende Leidse lakenhandel een bijzondere dialoog aan met het verhaal van Vrij man.  Het is alsof het heden en het verleden elkaar op 3 juni heel even aanraken.

Griffier van het verleden

Hoofdpersoon is arts en jurist Menno Molenaar. Noordervliet loopt met hem door zijn verleden en fungeert daarbij als griffier van zijn levensverhaal. Zij tekent Molenaar’s persoonlijke geschiedbeleving op. Die beleving wijkt af van ‘het grote verhaal’: ieders eigen bril kleurt onvermijdelijk de visie op het verleden. Of er eigenlijk wel sprake is van en objectieve geschiedenis, is de centrale vraag in Vrij man.

Uitgeverij Augustus

Alles moet kloppen

Tijdens het schrijfproces hield Noordervliet een blog bij. Daarop deelde en documenteerde zij de onderzoekende houding die een schrijver van historische romans zich eigen moet maken. Details moeten kloppen, zowel inhoudelijk als geografisch. Wat waren bijvoorbeeld de juiste klok en kalender op de verschillende plaatsen die de hoofdpersonen aandoen? Meer lezen over de worstelingen en geluksmomenten van Noordervliet? Klik dan op onderstaande link.

http://www.athenaeum.nl/nieuws/noordervliet-op-weg-naar-vrij-man

Leidse Salon

De Leidse Salon is een terugkerende live talkshow waarin gastheer Onno Blom in gesprek gaat met gasten uit de wereld van kunst, wetenschap en politiek. Kijk voor het actuele programma in de agenda op de website van Museum De Lakenhal. Tijdens de Salon van 3 juni is het boek van Nelleke Noordervliet te koop. Na afloop vindt een signeersessie plaats.

Nelleke Noordervliet, foto: Ernie Enkelaar

 Milou van Oene – Medewerker Publiciteit

Museum De Lakenhal inspireert met stalenboeken

donderdag 10 mei 2012

Eind 2010 heeft Museum De Lakenhal de Zuid-Hollandse museumprijs gewonnen met het project Werk in Uitvoering. Voor een goede besteding van het geldbedrag dat daaraan gekoppeld was is intern een prijsvraag uitgeschreven. Dit heeft geresulteerd in het project Digitaliseren van 26 stalenboeken, wat natuurlijk perfect past in de doelstelling van Werk in Uitvoering, namelijk: de collectie zo optimaal mogelijk toegankelijk maken voor medewerkers en publiek. Dit project is nu succesvol afgerond!

 

Museum De Lakenhal was ooit het bruisende centrum van de Leidse lakenindustrie. In het 17de-eeuwse stadspaleis werden stoffen gekeurd die vervolgens – indien goed genoeg bevonden – hun kwaliteitsmerk kregen. Laken is een ambachtelijk vervaardigde wollen stof, kleurrijke patronen kwamen er niet op voor. De stalenboeken waarvan hier bladzijden zijn afgebeeld, bevatten honderden stofontwerpen in verschillende patronen en kleuren van de Leidse Katoen Maatschappij. Toen die in 1934 failliet ging, werden de stalenboeken aan Museum De Lakenhal geschonken: een bijzondere gift. Vanwege hun kwetsbaarheid zijn ze maar zelden voor publiek te zien en dat is jammer, want er komen de meest verrassende en exotische dessins op voor: Arabische en Indische teksten, een turks koffiepotje en een olifant onder een palmboom, om maar een paar voorbeelden te noemen. De Leidse ‘katoentjes’ waren dankzij hun lage prijs en aansprekende motieven populair in voormalig Nederlands-Indië.
 

De 26 grote stalen- en patronenboeken in de collectie van het museum hebben ieder tussen de 150 en 300 pagina’s waarvan in totaal 3175 foto’s gemaakt zijn. Als het goed gaat, is straks op de nieuwe collectiesite door al het beeldmateriaal heen te klikken.

 

Door ervoor te zorgen dat iedereen straks toegang heeft tot dit enorm brede scala van opvallend tijdloze stofontwerpen, biedt Museum De Lakenhal designers, kunstenaars en creatievelingen van nu een schat aan inspiratiebronnen.  

Milou van Oene – Medewerker Publiciteit

Een museumblog: waarom eigenlijk?

vrijdag 4 mei 2012

Net als veel andere musea in binnen- en buitenland heeft Museum De Lakenhal een blog. Hierop wordt iedere week een verhaal geplaatst om geïnteresseerden een kijkje in de keuken van de museumpraktijk te geven: de opbouw en nasleep van tentoonstellingen, bijzondere vondsten in het depot, nieuwe projecten en ga zo maar door. Maar waarom doen we dit eigenlijk?

 

Onthullen

Transparant zijn is een van de belangrijkste missies van Museum De Lakenhal. In een museum gebeurt immers zoveel meer dan enkel dat wat op zaal te zien is! Achter de schermen én op zaal zijn medewerkers iedere dag met veel kennis van zaken en enthousiasme aan het werk en dat onthullen wij graag aan iedereen die begaan is met het museum. Een blog is daarvoor een uitgelezen plek, maar ook de collectiewebsite die binnenkort de lucht in gaat is een goed voorbeeld. Door informatie en kennis te delen wil het museum haar band met bezoekers en geïnteresseerden verstevigen. Niet voor niets zijn de kernwoorden waarmee Museum De Lakenhal haar visie uitdraagt achtereenvolgens: inspireren, verbinden en vernieuwen.

 

Inspireren, verbinden en vernieuwen

Vernieuwen doen we doorlopend. Onder meer met de aankoop van nieuwe collectiestukken – Rembrandt’s Brillenverkoper – en vooruitstrevende tentoonstellingsconcepten, zoals het geval is met de op handen zijnde tentoonstelling PARELEN in KUNST, NATUUR & DANS. Inspireren doen we al sinds 1874 met de collectie en de geslaagde tentoonstellingen die daaruit voortkomen, verbinden door u altijd op de hoogte te houden van het laatste nieuws middels de nieuwsbrief en dit blog. Maar ook door geregeld naar uw mening te vragen. Door continu de dialoog aan te gaan wil Museum De Lakenhal een museum voor, door en van iedereen te zijn. Niet alleen voor Leidenaren, doorgewinterde kunstliefhebbers of volwassenen, maar voor jong en oud, modern en behoudend, buurman en buitenlandse toerist.

 

Nieuwe ontwikkelingen

Om ons werk goed te kunnen doen moeten de medewerkers van Museum De Lakenhal zich dus continu blijven afvragen wat mensen bezighoudt. We tellen onze likes op Facebook, voeren publieksenquêtes uit, maar blijven daarnaast vinden dat we meer kunnen doen. Dankzij websites, smartphones, social networks en andere multimediale toepassingen komen er steeds meer mogelijkheden bij om mensen aan elkaar én aan een instelling te binden. Op deze ontwikkeling wordt niet alleen door Museum De Lakenhal, maar door culturele instellingen wereldwijd ingespeeld.

Het Brooklyn Museum heeft binnen het personeelsbestand een heuse community van bloggers: het hele museum doet mee om interessante weetjes door te spelen aan bezoekers van de site.

http://www.brooklynmuseum.org/community/blogosphere/

 

Ook dichter bij huis zijn voorbeelden van de transparante museumpraktijk te vinden. Het Leidse Museum Boerhaave bijvoorbeeld. Daar vond een medewerker in het depot iets dat lijkt op een stukje zeemleer. Het zou niet de eerste keer zijn dat een achtergelaten stuk gereedschap of schoonmaakgerei per ongeluk een inventarisnummer krijgt, maar ditmaal betrof het toch echt een collectiestuk: een gelooid stukje menselijke huid.  Het verhaal en de foto’s werden gedeeld op het blog.

http://blog.museumboerhaave.nl/?p=97

Bijzondere vondst in het depot van Museum Boerhaave, Leiden

 

Publieksfavorieten

Wat zijn eigenlijk de publieksfavorieten uit je collectie? De top 10 van Museum De Lakenhal is vorig jaar vastgesteld aan de hand van enquêtes. Stipt op nummer 1 staat Het Laatste Oordeel van Lucas van Leyden. Dit is interessante informatie om rekening mee te houden wanneer de collectieopstelling aangepast wordt. Nu zal Het Laatste Oordeel niet zo snel naar het depot verdwijnen, maar dat de bavelaars, de typisch Leidse kijkkastjes die op nummer 2 staan, zo populair waren, was anders misschien niet bekend geweest.

http://lakenhal.nl/topstukken.php

 

In Yorkshire, Engeland werd het publiek eveneens gevraagd naar hun favorieten. Met welk schilderij had men een persoonlijke band? Het mooiste verhaal werd beloond met een replica van het betreffende lievelingswerk.

http://www.yorkshiresfavourites.org/home.html

 

Een andere manier om publieksgroepen te betrekken bij de museumpraktijk is het uitlokken van vragen. Museum Boijmans Van Beuningen deed dit bijvoorbeeld in het kader van de omstreden tentoonstelling van de Pindakaasvloer. Iedereen mocht een vraag stellen in het filmhokje van de Pindakaaspost en kunstenaar Wim T. Schippers gaf vervolgens op de website van het museum via een video antwoord.

http://arttube.boijmans.nl/nl/pindakaaspost

 

 

De toekomst

De collectie blijft de spil van het museum, wat de nieuwste technische snufjes dan ook mogen zijn. Een combinatie waarin kunst, kennis en innovatie in balans zijn is echter noodzakelijk voor een toekomstbestendig museum. En precies dat wenst Museum De Lakenhal te zijn. Daarom blijven wij leren, proberen en innoveren om de bezoekers van zowel het museum als de website te kunnen blijven verrassen met vooruitstrevende en hoogstaande projecten.  

Milou van Oene – Medewerker Publiciteit