Posts met als tag ‘lakenhal’

Nieuw: PARELEN door de ogen van gastcurator Karin Post

vrijdag 26 oktober 2012

Vanaf deze week neemt gastcurator Karin Post bezoekers wekelijks mee op een meeslepende tour langs de hoogtepunten uit de tentoonstelling PARELEN. Iedere zondag om 14:00 uur start bij de kassa van  Museum De Lakenhal een gratis instaprondleiding onder leiding van deze ‘homo universalis van de kunsten’: een goed idee voor een vrije zondagmiddag.

Karin Post (1962) is van huis uit choreografe en danseres. Al jaren zet zij echter veel meer in beweging dan alleen haar eigen lichaam. Ze initieerde projecten waarbij beeldend kunstenaars gekoppeld werden aan danstheater, dansers aan kookkunsten, digitale technieken aan het menselijk lijf, en ga zo maar door.

Karin Post op de cover van haar literaire kookboek ‘Soupez, Soupez!

PARELEN is een bijzonder project. Voor deze tentoonstelling in Museum De Lakenhal heeft Karin Post uiteenlopende kunstdisciplines verenigd tot een hypnotiserend totaalverhaal rondom de parel en diens symboliek en geschiedenis. Een greep uit de indrukwekkende selectie: Het Nationale Ballet schreef een duister sprookjesballet dat als videowerk wordt gepresenteerd, Marijke van Warmerdam maakte een video die verwijst naar de legendarische parel in het oor van het Meisje van Vermeer, Rob Birza maakte niet alleen een fonteintje voor een kleine binnenplaats van het museum, maar ook een zaalvullende installatie op basis van werken van Joep van Lieshout en bijzondere bruiklenen van Naturalis en Museum Volkenkunde. Maar ook nog vele anderen, waaronder Leids kunstenaar Koen Hauser, VJ en beeldend kunstenaar Daniëlle Kwaaitaal en choreografen Michael Schumacher en LeineRoebana maakten speciaal voor PARELEN nieuw werk.

Het Nationale Ballet

Hoe is Karin Post bij Museum De Lakenhal terecht gekomen? Hoe zijn al deze mensen en ideeën samengebracht en waarom is de parel eigenlijk van begin af aan het uitgangspunt geweest? Waarom zijn er een aantal werken te zien die gemaakt zijn met de Motion Capture-techniek en wat is dat nou precies? Karin geeft antwoord op deze en vele andere vragen, maar bovendien vertelt ze terloops en op een meeslepende manier over wat er op PARELEN te zien, horen, voelen en beleven valt.

Rondleiding langs de hoogtepunten uit PARELEN met Karin Post
Vanaf nu iedere zondag om 14:00 uur.
Gratis op vertoon van een geldig entreebewijs tot het museum.
Voor alle leeftijden. 

Meer informatie op lakenhal.nl

 

Oktoberfest

vrijdag 12 oktober 2012

Vandaag is het 12 oktober, de dag waarop in 1810 het eerste Oktoberfest van München georganiseerd wordt. Ter ere van de bruiloft van koning Ludwig I en zijn bruid, prinses Therese van Saxe-Hildburghausen, werd het volk op de velden net buiten de stadspoorten uitgenodigd om massaal het glas te heffen. Ter vermaak werden er bovendien paardenrennen georganiseerd. De feestelijkheden vielen zo goed in de smaak dat er een jaarlijks terugkerend festival van werd gemaakt: een traditie was geboren. Om betere weersomstandigheden bij het bier te kunnen serveren, werd het festival in de loop der tijd verplaatst naar september. Tot op de dag van vandaag worden in München tot aan de eerste zondag in oktober met miljoenen inwoners en toeristen tegelijk pullen bier gedronken.

Maar ook Leiden kent een historische biercultuur. Vandaag de dag wordt die cultuur vooral in ere gehouden door de duizenden studenten van de Universiteit, maar ook in Museum De Lakenhal is het één en ander aan bier-erfgoed te vinden. Zo bevindt zich in de collectie een koperen bierpenning uit de 2de helft van de 19de eeuw: een consumptiemuntje avant la lettre. ‘Goed voor een bier’ staat er op te lezen. De penning was geldig bij Bierhuis Stad Nurnberg, een toenmalig café in Leiden.

Maker: G. Kurz, Koperern bierpenning Bierhuis Stad Nurnberg, Leiden. (2e helft 19de eeuw). Voorzijde.

Maker: G. Kurz, Koperern bierpenning Bierhuis Stad Nurnberg, Leiden. (2e helft 19de eeuw). Achterzijde.

Maar er is meer. De Bierbrouwerskamer bijvoorbeeld. Bezoekers van het museum kennen deze ruimte misschien wel. In 1879 krijgt Museum De Lakenhal het interieur van de regentenkamer van het Leidse Bierbrouwersgilde in bezit: een marmeren schouw, beschilderde wandbehangsels en twee zogenaamde ‘bovendeurstukken’, die in 1973 en 1980 met steun van Heineken worden gerestaureerd.

Bierbrouwerskamer in Museum De Lakenhal. Foto: Marc de Haan.

De figuren op die bovendeurstukken, die zoals de naam al doet vermoeden bedoeld waren voor boven de deurpost, stellen de jonge wijngod Bacchus en zijn engelachtige helpertjes voor. Naast de kleine Bacchus rechts in beeld, met een kroon van wijnranken op het hoofd, staan een kruik en een glas bier. Links wordt een theepot ontheiligd en maken de putti afwijzende gebaren. Thee drinken? Ik ben niet gek! – lijken zij te willen zeggen. Op het andere schilderstuk wordt de gerstoogst afgebeeld. Gerst is samen met hop één van de hoofdingrediënten van bier. Wederom laat Bacchus zich het bier goed smaken.

Kom eens een kijkje nemen in het museum of op de collectiesite. En duik daarna de stad in om te proosten op het goede leven.

Hendrik Meijer (1744-1793), De minachting van Bacchus voor thee (vermoedelijk 1772). Beschilderde bovendeurstukken. Inv.nr: S 305 F

Hendrik Meijer (1744-1793), De gerstoogst (vermoedelijk 1772). Beschilderde bovendeurstukken. Inv.nr: S 305 G

Nederlands Museumcongres 2012

vrijdag 5 oktober 2012

Het is rustig in het kantoor van Museum De Lakenhal: een flink gedeelte van het personeel is afgereisd naar het Nederlands Museumcongres. Deze jaarlijks terugkerende bijeenkomst van museumprofessionals heeft in dit cultuur-economisch bewogen jaar maar liefst vier thema’s, namelijk: ‘Morrelen aan de autoriteit’, ‘Cultuurpolitiek en (post)populisme’, ‘Samenwerking omdat het mag, kan of moet’ en ‘Paradigma van paradijsvogels’.  Op het eerste oog nogal abstracte containers, eerlijk gezegd.

Voor themapunt nummer één is Olinka Vistica, directeur van The Museum of Broken Relationships, uitgenodigd om te komen spreken. Dit voormalig mobiele museum dat nu neergestreken is in Zagreb nodigt mensen sinds 2006 uit om voorwerpen te doneren die te maken hebben met hun gesneuvelde relaties. Is het exhibitionisme, therapie of nieuwsgierigheid wat deze verzameling zo’n succes maakt? En vooral, wat kunnen ‘doorsnee-musea’ van de aanpak van Vistica leren? Wat is de rol van het verzamelende museum? En welke plek heeft de menselijke maat hierin?

Lees meer: http://themuseumofthefuture.com/2012/08/14/why-the-museum-of-broken-relationships-is-so-great-and-its-not-just-the-name/

The Museum of Broken Relationships

The Museum of Broken Relationships

Dan themapunt nummer twee: ‘cultuurpolitiek en (post)populisme’. Gastspreker Mario Resca keek als algemeen directeur Italiaans Cultureel en Archeologisch Erfgoed de afgelopen vier jaar met een zakelijke blik naar het Italiaanse erfgoed en de musea. Door onder meer het stimuleren van internationale samenwerking, bruikleenverkeer en privé-investeringen genereerde hij inkomsten voor de Italiaanse kunst en cultuursector. Hij lobbyde ook voor de komst van een Italiaanse afdeling in het Nationale Museum van China, wat zou moeten leiden tot een toename van Chinese toeristen in Italië.

Interessant. Zeker gezien Chinezen een groeiend aandeel uitmaken van het internationale toerisme in Nederland. Echter, het blijkt dat de Chinese toerist – in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Amerikaanse – maar weinig overgaan tot museumbezoek. Zij komen hier vooral om Westerse merkkleding in te slaan. Wellicht is een afdeling Hollandse meesters naast de Italiaanse vleugel in het Nationale Museum van China dan ook geen gek idee.  

Lees meer: http://usa.chinadaily.com.cn/culture/2012-07/09/content_15562000.htm 

Dan punt drie: samenwerken. Bij financiële krapte soms een uitkomst, maar vaak ook een opgave. Eerder schreef ik al over de Museumgroep Leiden en over hoe daarbinnen gezocht wordt naar een optimaal samenwerkingsverband tussen de verschillende Leidse musea. Wellicht leveren de gesprekken rondom dit thema nog eyeopeners op om de museumgroep naar een nóg hoger niveau te tillen.

Toehoorders op het Museumcongres

En dan het poëtische ‘Paradigma’s van paradijsvogels’. De titel verhult een discussie over verschillende standpunten in collectiebeheer en -presentatie. Ik ben benieuwd naar hoe het ideale museum eruitziet volgens Redmond O’Hanlon, wetenschapper en heimelijke ontdekkingsreiziger.

Kortom, museumland heeft weer maandag aan de koffietafel weer genoeg bij te praten met de collega’s die in de kantoren achter zijn gebleven.

De internationale toerist in museumland

donderdag 27 september 2012

De Museumvereniging organiseert regelmatig zogenaamde sectiedagen. In Het Spoorwegmuseum in Utrecht kwamen op 11 september museummedewerkers uit het hele land bijeen om elkaar bij te praten over het belang van ‘de internationale toerist’. Waar komt die vandaan? Wat verwacht hij/zij van het bezoek aan Nederland? En: hoe bereik je deze groep?

TripAdvisor
Een belangrijke tool is de online reisgids TripAdvisor: met meer dan 50 miljoen gebruikers per maand een zeer invloedrijke partij. De website biedt niet alleen een overzicht van wat er te doen is in een stad, maar geeft ook recensies van bezoekers weer. Net als Wikipedia is Tripadvisor gestoeld op user-generated content. Gebruikers voegen beoordelingen, foto’s en informatie toe, waardoor een betrouwbare en op democratie gegrondveste weergave van de stand van zaken gepresenteerd wordt. En wat blijkt? Museum De Lakenhal wordt zeer goed gewaardeerd. We staan dankzij al die lovende reacties van bezoekers uit binnen- en buitenland op de 3e plaats van de 15 geregistreerde attracties in Leiden. Die status hebben we vooral te danken aan de opstelling van objecten en kunstwerken die vertellen over de (kunst)geschiedenis van de stad Leiden.

Keurmerk
Dit is ook de medewerkers van TripAdvisor zelf niet ontgaan: deze week vonden wij een sticker in de bus met het keurmerk ‘Recommanded on TripAdvisor’. De sticker is ritueel op de voordeur geplakt, zodat iedere bezoeker voortaan bij binnenkomst al mag verwachten dat in Museum De Lakenhal iets te beleven valt.

 

Opening PARELEN in kunst, natuur & dans

donderdag 20 september 2012

Eindelijk is het dan zover: de tentoonstelling PARELEN in kunst, natuur & dans is geopend voor publiek. Zaterdag 15 september vond de feestelijke opening plaats, met live dansperformances van de gezelschappen van LeineRoebana en Michael Schumacher. Het onderwaterthema van de tentoonstelling was tot in de puntjes doorgevoerd: oesters, water, zeezout en parels op tafel en de tentoonstelling deed de rest. Na weken van zwoegen op papieren versies van de zaalopstellingen, is er nu een tastbaar resultaat waar we trots op mogen zijn. En niet alleen gastcurator Karin Post en de medewerkers van Museum De Lakenhal, maar vooral ook de kunstenaars, dansers, choreografen, fotografen, musici en vele anderen die hun bijdrage aan PARELEN hebben geleverd. Kom de tentoonstelling vooral bezichtigen, horen, ruiken en ervaren. PARELEN is nog te zien t/m 13 januari.

Heather Ware van dansgezelschap LeineRoebana.

Makiki Ito

Dansfilm van Michael Schumacher op de Grote Pers.

The Pearl van Berend Strik.

Foto’s: Arno Massee

Een walvis tussen de schilderijen

vrijdag 7 september 2012

De opening van de tentoonstelling PARELEN in kunst, natuur & dans komt steeds dichterbij en dat is inmiddels goed te merken op zaal. In een eerder blog werd bijvoorbeeld het kleurenschema dat Peter Struycken speciaal voor de inrichting van PARELEN maakte al geïntroduceerd, maar nu is ook een begin gemaakt met de onderwaterwereld die verrijst in zaal 30.

 

Een octopus op sterk water uit de 18de eeuw


De zee speelt een belangrijke rol in de tentoonstelling. Het meisje Siluce, de hoofdpersoon van het verhaal dat door acteur Pierre Bokma verteld wordt op de audiotour, reist van de Stille Zuidzee naar de koude Noordzee om daar aan wal te gaan. Die reis gaat gepaard met uiteenlopende gebeurtenissen en emoties en vormt de rode draad door de tentoonstelling.

Kunstenaar Rob Birza heeft een selectie gemaakt van kunstwerken, video’s en natuurobjecten om zo Siluce’s reis door zee te ensceneren. Dat er nu onder meer dolfijnen, zeeschelpen, zeeschildpadden, een walvisskelet en een 18de-eeuwse octopus op sterk water te zien zijn mag bijzonder heten. De natuurobjecten zijn in bruikleen gegeven door Naturalis Biodiverisity Center en zijn doorgaans niet te zien in culturele producties. We zijn in Museum De Lakenhal dan ook erg trots op deze bijzondere samenwerking.

De tentoonstelling PARELEN is vanaf zondag 16 september te zien in Museum De Lakenhal.

Moonsuits’ van Atelier van Lieshout


De collectie in het middelpunt van de belanstelling: ‘Preparations’ van Roy Villevoye

vrijdag 17 augustus 2012

Ineens stond hij daar in het museum. Een donkere man op blote voeten, een enorm houten kruis zijdelings overeind houdend. Menig bezoeker reageerde geschokt, of op zijn minst ietwat geschrokken op de ontmoeting met deze hyperrealistische beeltenis van een Asmat uit Papoea. Maar waarom eigenlijk?

‘Preparations’ (2009) van Roy Villevoye stond in 2010 opgesteld in de erezaal van Museum De Lakenhal, daar waar zich de laat Middeleeuwse schilderkunst bevindt. De kruisdrager ging zo een wel heel onverwachte dialoog aan met het ’Laatste Oordeel’ (1526-27) van Lucas van Leyden. Op initiatief van Villevoye werden aan de voet van het drieluik bovendien rijen Asmat-voorouderschedels getoond, afkomstig uit de collecties van het Leidse Museum Volkenkunde en het Wereldmuseum in Rotterdam. Waar Lucas van Leyden met zijn verbeelding van de Dag des Oordeels toekomstmuziek schetst voor alle gelovigen in heden en verleden, laten de rijkelijk versierde schedels zien dat de zorg om voorouders ook in andere culturen aanwezig is. Vergankelijkheid en hoop, maar ook magie en religie zijn universele thema’s, lijkt Villevoye te willen zeggen.

Met de komst van christelijke zendelingen in de voormalige Nederlandse kolonie Papoea Nieuw-Guinea is de schedelcultuur daar in de loop van de 20ste eeuw in onbruik geraakt. Nationale geschiedenis en de ontmoeting tussen volkeren, ver verwijderd van elkaars voorstellingswereld, zijn daarmee eveneens spannende hoofdstukken die Villevoye met ‘Preparations’ aansnijdt.

Vooral wanneer het aankomt op oude en vertrouwde kunst, zoals christelijke altaarstukken in het museum, is men geneigd te denken dat alles reeds gezegd is. Echter, door als museum te voorzien in de ruimte en de mogelijkheid om het verleden aan het heden te toetsen, blijven zich nieuwe horizonten openbaren en houden we elkaar scherp.

In 2011 heeft Museum De Lakenhal ‘Preparations’ met steun van het Mondriaan Fonds aan kunnen kopen, waarmee niet alleen een nieuw hoofdstuk is toegevoegd aan de collectiegeschiedenis van Nederland, maar ook de Lakenhalcollectie in een compleet nieuw daglicht is gesteld.

Ik ben benieuwd wanneer – en in welke context - we het beeld weer tegenkomen hier in het museum.

Zomer in museumland

vrijdag 10 augustus 2012

 

In de zalen van de Nederlandse musea is het rustig. Afgezien van die in Amsterdam misschien, waar de buitenlandse toeristen de stad hebben bezet. Het is zomer en de Nederlanders hebben het land tijdens de afgelopen weken één voor één verlaten. Zo ook een groot gedeelte van het museumpersoneel. De meeste tentoonstellingen zijn in mei en juni al geopend, zodat iedereen met ingang van juli rustig zijn hielen kon lichten. Men is op vakantie, ofwel: de komkommertijd is op zijn hoogtepunt.

In een artikel in De Volkskrant laat Marcel Gelauff, hoofdredacteur van het NOS Journaal, zich ontvallen: ‘Ik geloof niet dat er nog zoiets is als komkommertijd. De tijd dat het lastig was om een programma te vullen, ligt inmiddels echt wel achter ons.’ Hij doelt daarmee op de aankomende verkiezingen in zowel Nederland als de VS, de burgeroorlog in Syrië en de financiële crisis. En dan hebben we het nog niet eens over de sportevenementen gehad: eerst het EK, toen de Tour de France en nu de Olympische Spelen.

Ook in de musea is het niet zo rustig als het lijkt, want zodra de septembermaand aanbreekt,  opent de ene na de andere nieuwe tentoonsteling. Niet alleen opent Museum De Lakenhal op 15 september PARELEN in kunst, natuur & dans, in De Kunsthal begint op dezelfde dag een grote tentoonstelling over de beeldhouwer Maillol en op de 23ste beleeft het vernieuwde Stedelijk Museum in Amsterdam na jaren van verbouwing haar vuurdoop met Beyond Imagination. Achter de schermen wordt er dus stiekem hard doorgewerkt!

Eind augustus vindt traditiegetrouw de Uitmarkt plaats in Amsterdam. Tout cultureel Nederland presenteert daar het nieuwe jaarprogramma. Museum De Lakenhal is dit jaar door Stichting Doen uitgenodigd in hun stand: een mooie samenwerking die het startsein geeft aan een mooi jaar. U komt toch ook?

De kracht van samenwerking: Museumgroep Leiden

vrijdag 27 juli 2012

Leiden telt 7 musea: voor een middelgrote stad is dat erg veel. Op de cultuurkaart van Nederland staat Leiden op de 4de plaats. Omdat ieder Leids museum een heel eigen specialisatie heeft, is het culturele landschap in de stad heel compleet. Voor kunst kom je vanzelfsprekend naar Museum De Lakenhal, liefhebbers van etnografie en geschiedenis kunnen hun hart ophalen in Museum Volkenkunde en het Rijksmuseum van Oudheden. Het Sieboldhuis programmeert als enige in Nederland alles rondom Japan en Naturalis, dat recent de naam uitbreidde met Biodiversity Center om een nieuw gezicht te geven aan de fusie tussen het voormalige NBC Naturalis, het Zoölogisch Museum Amsterdam en het Nationaal Herbarium Nederland, is de autoriteit op het gebied van biodiversiteit. Museum Boerhaave heeft een ontzagwekkende collectie opgebouwd rondom de wetenschappelijke praktijk en de Hortus Botanicus ten slotte is als oudste botanische tuin van Nederland groots in het verzamelen en onderzoeken van levende natuur.

Om optimaal van elkaars aanwezigheid te profiteren, is de Museumgroep Leiden in het leven geroepen. Communicatie- en educatiemedewerkers van de verschillende musea ontwikkelen onder de paraplu van de Museumgroep initiatieven waarbij het gemeenschappelijke belang boven het individuele staat. De Museumgroep coördineert bijvoorbeeld verschillende educatieve projecten speciaal voor leerlingen van basis en voorgezet onderwijs in en rond Leiden. Ook worden er regelmatig persberichten met opvallend Leids museumnieuws én een maandelijkse gezamenlijke digitale nieuwsbrief verzonden.

Een andere succesformule is de collectieve promotie die via de Museumgroep geregeld wordt. In het stadsbeeld verschijnen regelmatig banners met topstukken uit alle verschillende Leidse collecties. Ieder museum behoudt op die manier een eigen gezicht, maar profiteert van de efficiëntie van een gezamenlijke campagne.

Gecoördineerde en uitgebalanceerde samenwerking is in het verlengde van het advies van de Raad voor Cultuur een waardevol instrument om het Nederlandse museale landschap slagvaardiger er zelfstandiger te maken. Museumgroep Leiden is dan ook niet de enige in haar soort: Utrecht heeft een eigen museumgroep die de onderlinge activiteiten kanaliseert en ook vertegenwoordigers van de Rotterdamse musea zitten regelmatig samen aan tafel. Echter, omdat die laatste groep zo enorm groot is, zo’n 35 kleinere en grotere musea, kunnen zijn niet zo efficiënt te werk gaan als de Museumgroep Leiden. Vanwege het compacte, maar rijkgeschakeerde karakter van het Leidse museumlandschap mag de MGL dan ook best een succesnummer genoemd worden!

Een nieuwe Oude Hal: een goede binnenkomer

vrijdag 20 juli 2012

Bezoekers van Museum De Lakenhal komen sinds jaar en dag binnen op het zonovergoten voorplein. Hoewel, zonovergoten? Het oorverdovende geroffel van de regen op het glazen dak is deze zomer een vertrouwder fenomeen. Na een kopje koffie begint een bezoek aan het museum, maar allereerst moet dan de monumentale Oude Hal doorkruist worden.

Rechts hangt een tv-scherm. Een video van The making of het moderne historiestuk van fotograaf Erwin Olaf doet daarop iedere dag verslag van dit bijzondere project uit 2011. Veel bezoekers kiezen ervoor om op de bankjes voor het toestel plaats te nemen en de film te bekijken als ontspannen begin van hun museumbezoek. Verder is de ruimte nog leeg. Dat kan anders, want waarom van de Oude Hal geen oriëntatie- en relaxplaats maken? De karakteristieke hal zou een behaaglijke, huiskamer-achtige omgeving moeten worden met een informatiebalie waar bezoekers terecht kunnen met vragen, met wi-fi voor smartphones en een grote ronde tafel met iPads waarop de collectie online geraadpleegd kan worden en catalogi ter inzage klaarliggen. Toekomstvisioenen? Valt wel mee.

Ontwerpster Karen Polder is inmiddels al aan de slag gegaan met het uitwerken van de ideeën. Deze week kwam zij haar eerste ruimtelijke uitwerking laten zien, voorzien van stofstalen en ander inspiratiemateriaal. Vóórdat de tentoonstelling PARELEN in kunst, natuur & dans op 16 september opent, moet de nieuwe Oude Hal klaar zijn.

De voorbereidingen voor diezelfde tentoonstelling PARELEN zijn overigens in volle gang. Eerder wijdde ik al een blog aan de productie van de bijbehorende dansfilms, maar nu wordt ook het kleurenpalet dat kunstenaar Peter Struycken speciaal voor de tentoonstelling ontwikkelde al op de muren aangebracht.