De astronoom, ca. 1650

Gerrit Dou

Gerrit Dou was in 1628 de eerste leerling van Rembrandt van Rijn. In tegenstelling tot zijn leermeester, die een steeds lossere penseelstreek ging hanteren, ontwikkelde Dou zich juist tot fijnschilder. De astronoom die Dou in dit ‘nachtstuk’ vastlegde, heeft zijn ogen opgeslagen naar de hemel. Met een kaars verlicht de oude wetenschapper een hemelbol met sterren en planeten. Het opengeslagen boek verwijst naar zijn belezenheid, terwijl in de omgevallen zandloper (traditioneel een symbool van vergankelijkheid) de tijd voor even is stilgezet. De astronoom wordt omlijst door een vensternis met opgetrokken gordijn; een beeldtruc die Leidse fijnschilders vaker toepasten om de ruimtelijke werking van het beeld te versterken. Gerrit Dou, de grondlegger van de Leidse fijnschilderkunst, streefde naar de perfecte illusie. De reflectie van het kaarslicht, de flonkering van het water in de fles, de ezelsoren van het boek – alles is net echt. Penseelstreken zijn onzichtbaar. Het is een perfecte techniek om illusies op te roepen.

Multimedia

Afbeeldingen van dit object mogen niet worden gedownload. Het auteursrecht van dit object berust niet bij Museum De Lakenhal. Voor meer informatie kunt u contact opnemen.

Object

Titels
De astronoom
The Astronomer
Objectnaam
schilderij
Inventarisnummer
B 565
Publiek domein

Publiek domein is een term die gebruikt wordt om aan te geven dat werken niet langer onder de bescherming van het auteursrecht en aanverwante rechten vallen. Dit is het geval als de maker minstens 70 jaar dood is. Er is dan geen rechthebbende en om de werken te gebruiken is geen toestemming nodig.

nee

Vervaardiging

Maker
Gerrit Dou
Datering
ca. 1650
Materialen
olieverf, paneel
Techniek
geschilderd
Afmetingen
Met lijst: 36 x 39 x 3,8cm (360 x 390 x 38mm)
Met lijst incl. klimaatvitrine: 35,7 × 39,1 × 6cm (357 × 391 × 60mm)

Onderwerp

Voorstelling
man, boek, astronoom, zandloper, globe

Verwerving

Datum
1948
Wijze van verwerving
Bruikleen
Met dank aan
Bruikleen Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, sinds 1948
Vragen?
collectie@lakenhal.nl

Onderdeel van

Rembrandt en de Gouden Eeuw

Lees het hele verhaal