Home

Museum De Lakenhal bezit een collectie hedendaagse kunstwerken, waarvan regelmatig delen op zaal te zien zijn. In de presentaties wordt vaak gezocht naar verrassende opstellingen om heden en verleden met elkaar te verbinden. Zo wordt het beeld ‘Preparations’ (2009) van Roy Villevoye getoond temidden van de collectie zestiende-eeuwse religieuze drieluiken van Lucas van Leyden en Cornelis Engebrechtsz. Een spraakmakende confrontatie. Actuele kunst maakt bovendien een belangrijk deel uit van het tentoonstellingsprogramma, zoals bijvoorbeeld te zien was in Global Imaginations (2015).

Ook fungeert het museum incidenteel als opdrachtgever. Kunstenaars, waaronder Atelier Van Lieshout en Marjan Teeuwen, worden daarbij gevraagd te reageren op de museumcollectie of de actualiteit.

Tot slot is Museum De Lakenhal ook in de stad actief op het gebied van actuele kunst. Zo organiseert het museum jaarlijks de succesvolle Kunstroute Leiden: een atelierroute lang het werk van meer dan 100 deelnemende professionele kunstenaars in tientallen open ateliers en galeries. Lees er alles over in dit verhaal.

Roy Villevoye, Preparations (2009)
Roy Villevoye, Preparations (2009) Museum De Lakenhal, Leiden. Foto: Marc de Haan

2016: aankoop Gezicht op Leiden voor Leids stadhuis

Museum De Lakenhal heeft speciaal voor de Burgerzaal van het Leidse stadhuis het monumentale fotowerk van kunstenaar Casper Faassen aangekocht, getiteld 'Gezicht op Leiden' (2013). Het kunstwerk werd op 24 mei 2016 officieel gepresenteerd door burgemeester Henri Lenferink. Museumdirecteur Meta Knol sprak lovende woorden over het werk van Faassen.

Speech van museumdirecteur Meta Knol
Casper Faassen, Gezicht op Leiden (2013)
Casper Faassen, Gezicht op Leiden (2013) collectie Museum De Lakenhal

Ode aan Leiden

Het fotowerk 'Gezicht op Leiden' werd in 2013 voor het eerst aan de stad gepresenteerd, toen Casper Faassen, cabaretier Jochem Myjer en schrijver Onno Blom in Scheltema een driedelige ‘Ode aan Leiden’ brachten: het lied 'Lalala Leiden', het gedicht 'Vogelvlucht' en het kunstwerk 'Gezicht op Leiden'. Bij de presentatie in het stadhuis in 2016 werden de drie odes opnieuw samengebracht.

VOGELVLUCHT
In Leiden zit een wonderstad verstopt
Die aan het einde an de nacht verschijnt.
In Rembrandts stille ochtendlicht ontpopt
Ze zich als droomoord, waarin jij verdwijnt.

Ik stijg hoog op boven de Nieuwe Rijn
En spreid mijn vleugels. Ik richt mijn blik
De duizeldiepte in. Waar kan je zijn?
Verloren in een labyrint van schrik.

Snel droom ik verder en kras op mijn vlucht
Wel duizend zwarte krullen in de lucht.
Steeds dichter nadert op de horizon

De straat, het huis waar alles ooit begon.
Zoals een raaf vliegt in het hemelsblauw -
Zo zweven deze woorden nu naar jou.

Onno Blom

Jochem Myjer, Meta Knol, Casper Faassen, burgemeester Henri Lenferink, Onno Blom
Jochem Myjer, Meta Knol, Casper Faassen, burgemeester Henri Lenferink, Onno Blom foto: Hielco Kuipers

Jochem Myer, Lalala Leiden (2013)

2015: Global Imaginations

De zomer van 2015 stond in het teken van de grote tentoonstelling Global Imaginations. Twintig toonaangevende hedendaagse kunstenaars uit alle continenten toonden op uitnodiging van Museum De Lakenhal hun visie op de huidige geglobaliseerde wereld. Dit deden ze aan de hand van bestaand of nieuw werk, waarbij ze zich lieten inspireren door Leidse museumcollecties. Het resultaat: een boeiende afspiegeling van actuele thema’s en ontwikkelingen in de ons omringende wereld. De werken – vaak grootschalige installaties, videoprojecties, sculpturen, etc. - waren te zien in De Meelfabriek, een imposant, voormalig industrieel complex aan de rand van Leiden.

Bij de tentoonstelling verscheen een uitgebreide projectwebsite, waarin ook een digitale publicatie is opgenomen met essays van toonaangevende wetenschappers en kunstenaars.

duik in de wereld van global imaginations
Meschac Gaba, Citoyen du Monde (2015)
Meschac Gaba, Citoyen du Monde (2015)

2015: Verwoest Huis Leiden

Museum De Lakenhal gaat in 2016-2018 restaureren en uitbreiden. Om ruimte te maken voor deze uitbreiding werden vier panden gesloopt aan de Lammermarkt, gelegen aan de achterzijde van het museum. Als laatste eerbetoon aan deze panden werd beeldend kunstenaar Marjan Teeuwen gevraagd om hierin een tijdelijke architectonische installatie te ontwikkelen. In de periode van medio februari tot en met 10 juli 2015 werkte Marjan Teeuwen met haar kleine team vrijwel non stop aan dit project en transformeerde de vier oude, vervallen pandjes tot een adembenemende ruimtelijke installatie.

lees meer over Verwoest Huis Leiden

Bekijk de korte videodocumentaire

2015-2018: Nieuw Leids Laken

Het pand waarin Museum De Lakenhal is gevestigd was ooit het bloeiende centrum van de Leidse lakenhandel. Het museum blaast die geschiedenis nieuw leven in met de productie van Nieuw Leids Laken: een vijfdelige ontwerpserie, resulterend in een productlijn van nieuwe wollen stoffen die het oude kwaliteitskeurmerk ‘Leids Laken’ dragen. Kunstenaar Christie van Haak werd als eerste uitgenodigd. Uit de serie proefstoffen die zij maakte, zijn samen met het publiek twee favorieten gekozen en in productie genomen.

Nieuw Leids Laken #2 werd ontworpen door Mae Engelgeer, de winnaar van de open call voor jong ontwerptalent. Engelgeer gaf haar stof de titel 'Archive as fabric | fabric as archive' (2015).

In de periode tot 2018 volgen in deze serie meer opdrachten aan ontwerpers en kunstenaars. De stoffen worden vanaf 2018 verkocht in de museumwinkel.

Christie van der Haak, Nieuw Leids Laken #1 (tweekleur, 2014)
Christie van der Haak, Nieuw Leids Laken #1 (tweekleur, 2014)
Mae Engelgeer, Archive as fabric | fabric as archive, 2015
Mae Engelgeer, Archive as fabric | fabric as archive, 2015 foto: Debbie Trouerbach

2014: Atelier Van Lieshout

Atelier Van Lieshout (AVL) werd gevraagd om een nieuw werk te maken voor de collectiepresentatie Zeven eeuwen Leids Laken. Het resultaat is een monumentaal beeld getiteld Vooruit (2014). Het stelt de ingewikkelde relatie tussen mens en machine centraal en is een kritische ode aan de zware werkomstandigheden in de Leidse textielgeschiedenis.

Atelier Van Lieshout, Vooruit (2014)
Atelier Van Lieshout, Vooruit (2014) collectie Museum De Lakenhal, Leiden

Lees meer in het verhaal over

Zeven eeuwen Leids Laken

2013: LEIDSE KUNSTENAARS IN DE MEELFABRIEK

Museum De Lakenhal treedt graag buiten haar eigen muren. Zo presenteerde het museum in 2013 een inspirerende tentoonstelling van twaalf Leidse kunstenaars op een industriële locatie: De Meelfabriek aan de Zijlsingel. De kunstenaars presenteerden bestaand werk of maakten speciaal voor deze bijzondere ruimte een installatie. Gedurende drie weekenden konden bezoekers door het Meelfabriek-complex dwalen, op zoek naar het werk van Maurice Braspenning, Iemke van Dijk, Hanneke Francken, Marjolein van Haasteren, Koen Hauser, Inge Reisberman, Maarten Overdijk & Flore de Koning, Guido Winkler, Izaak Zwartjes en Iede Reckman. Om ervoor te zorgen dat bezoekers niet verdwaalden en bovendien geen kunstwerk misten, bracht kunstenaar Simone de Jong een spoor van melancholieke teksten aan.

Guido Winkler, installatie in De Meelfabriek, Leiden (2014)
Guido Winkler, installatie in De Meelfabriek, Leiden (2014) Foto: Marc de Haan

VREEMDE VOGEL

Izaak Zwartjes zorgde in de dagen in de aanloop naar de opening voor een bijzonder schouwspel. In een zelfgebouwd vogelnest bivakkeerde hij drie dagen en nachten op grote hoogte, aan de gevel van de Meelfabriek.

Izaak Zwartjes in zijn 'nest' aan De Meelfabriek, Leiden (2013)
Izaak Zwartjes in zijn 'nest' aan De Meelfabriek, Leiden (2013) Foto: Marc de Haan

SINDS 2013: NACHT VAN KUNST & KENNIS

Leiden profileert zich als stad van kunst en kennis. Museum De Lakenhal stimuleert de samenwerking tussen kunstenaars en wetenschappers. Zij stuwen elkaar omhoog en geven de stad een unieke dimensie. Sinds 2013 wordt dit op initiatief van onder meer Museum De Lakenhal breeduit gevierd met de Nacht van Kunst & Kennis.

Het festival past in een trend: Nederlanders zijn geïnteresseerd in wetenschap, getuige allerlei nieuwe tv-programma’s en vele uitgaven van populairwetenschappelijke magazines. Tijdens de Nacht worden jong en oud uitgenodigd om op ontdekkingstocht te gaan naar nieuwe kennis, kunstvormen, ideeën, opkomende bands, wetenschappelijke uitvindingen en dans- en theatervoorstellingen.

Werk van kunstenaar Casper Faassen
Werk van kunstenaar Casper Faassen Nacht van Kunst & Kennis 2013

2009 - 2015: UTOPISCH NEST

Vanaf 2009 bundelen Museum de Lakenhal, Stichting Scheltema en De Veenfabriek hun krachten in een unieke en avontuurlijke samenwerking onder de titel Utopisch Nest. In vele en gevarieerde projecten reageren kunstenaars en wetenschappers samen op een specifiek onderdeel van de bestaande programmering van één van beide Leidse instellingen. Een greep uit de Utopisch Nest projecten:

Marieke Grotenhuis speelt De Toverlantaarn (2013)
Marieke Grotenhuis speelt De Toverlantaarn (2013) Een project van Utopisch Nest voor Museum De Lakenhal. Foto: Bowie Verschuuren.
2012

In 2012 werd componist Anke Brouwer gevraagd om te reageren op de tentoonstelling Toverlantaarns in Museum De Lakenhal. Geïnspireerd door met name de afbeeldingen van verwrongen gezichten uit deze collectie achttiende-eeuwse toverlantaarnplaatjes besloot Brouwer tot samenwerking met filmer Michiel Keller en accordeoniste Marieke Grotenhuis. Het resultaat was een droomachtig muziekstuk, beluister het hier.

2013-2014

In opdracht van Utopisch Nest heeft beeldend kunstenaar Joost Rekveld in 2013-2014 gewerkt aan zijn 'Project #47'. Geïnspireerd door de tentoonstelling ‘UTOPIA 1900-1940. Visies op een Nieuwe Wereld’ die in 2013 in Museum De Lakenhal te zien was, vertrok Rekveld vanuit het idee dat de menselijke perceptie tot op grote hoogte maakbaar is en dat nieuwe vormen van waarneming invloed hebben op de relatie tussen mens en omgeving.

Hoe zou het zijn om de zintuigen van een haai te hebben of om continu te voelen waar het noorden is? Gaan we ons dan anders gedragen? Rekveld ontwikkelde een aantal draagbare apparaatjes die als extra zintuigen functioneren, een eigentijdse invulling van het begrip ‘utopie’. Met één van de apparaten is hij in staat om elektrostatische velden te voelen en registreren. Op het voorplein van Museum De Lakenhal werd een stereoviewer geplaatst met een animatie die in 7 minuten weergeeft welke elektrostatische velden er rondom het museum hangen. Zo’n zelfde viewer stond in de Leidse Hortus Botanicus en in Museum Volkenkunde. De elektrostatische lading op die andere locaties verschilt van die in en rond Museum De Lakenhal: een mysterieuze bevinding.

Joost Rekveld, wandeling bij Project #47 (2014)
Joost Rekveld, wandeling bij Project #47 (2014) Foto: Bowie Verschuuren

KUNSTROUTE

Museum De Lakenhal organiseert jaarlijks in het laatste weekend van september de succesvolle Kunstroute Leiden: een route door Leiden waarbij kunstenaarsateliers zijn opengesteld voor het publiek. Ook galeries, kunstenaarsinitiatieven en andere locaties zijn in het programma opgenomen. Rondom de Kunstroute vinden tal van andere activiteiten en tentoonstellingen plaats. Een educatief project voor basisscholen, waarbij ook de leerlingen ateliers bezoeken, vormt een vast onderdeel.

Kunstroute Leiden 2013
Kunstroute Leiden 2013 Foto: Floren van Olden

INDUSTRY DAY

Sinds 2013 is ook de 'Industry Day' een vaste waarde binnen de Kunstroute. Deze bijeenkomst wordt georganiseerd in samenwerking met het Cultuurfonds Leiden en is bedoeld voor professionele kunstenaars. In 2013 werden onder de titel 'Tales on Creativity' de Leidse kunstsector en andere klimaatmakers in de stad aan elkaar gekoppeld. De stad Leiden was het uitgangspunt en ‘artistic research’ het thema. Welke rol speelt artistiek onderzoek in de hedendaagse kunst en hoe verhoudt zich deze tot in de stad aanwezige wetenschap?

Kunstenaar Koen Hauser spreekt tijdens Industry Day 2013
Kunstenaar Koen Hauser spreekt tijdens Industry Day 2013 Foto: Floren van Olden

ACTUELE KUNST IN LEIDEN: EEN VOORGESCHIEDENIS

Van 1993 tot en met 2004 bestaat in Leiden het Centrum Beeldende Kunst (CBK), dat actief is op het gebied van actuele kunst. Wanneer het CBK in 2004 wordt opgegeven neemt Museum De Lakenhal een deel van het personeel over, met de kennis en ambitie om de actuele kunst in Leiden te stimuleren. Tegelijkertijd zijn er plannen om op een steenworp afstand van Museum De Lakenhal in de voormalige dekenfabriek Scheltema een centrum van actuele kunst te realiseren. De Gemeente Leiden, theatermuziekensemble De Veenfabriek, de Universiteit Leiden en de in Den Haag gevestigde Hogeschool voor beeldende kunst, muziek en dans slaan hiervoor de handen ineen.

tot 2011: De Lakenhal in Scheltema

De Veenfabriek en Museum De Lakenhal organiseren uiteenlopende manifestaties waarin de relatie tussen beeldende kunst, theater en wetenschap centraal staat. Onder de naam ‘De Lakenhal in Scheltema’ presenteert het museum tot 2011 tentoonstellingen met hedendaagse kunstenaars. Een van de meest spraakmakende presentaties is het project CO-OP’s, waarbij 7 teams van wetenschappers en kunstenaars hun kennis en verbeelding samenbrengen. De imposante installatie ‘The return of the Shreds’, een samenwerking tussen kunstenaar Ni Haifeng en hoogleraar kunstgeschiedenis Kitty Zijlmans, was één van de hoogtepunten. Met deze installatie gaf Ni Haifeng commentaar op de hedendaagse kledingindustrie en handel. Naar aanleiding van dit project kocht het museum de installatie 10 % Shrinkage van Ni Haifeng aan voor de collectie.

Ni Haifeng, The Return of the Shreds (2007)
Ni Haifeng, The Return of the Shreds (2007) Foto: Ni Haifeng