Kaart als Kunst

08-09-2009 t/m 27-09-2009

Van 8 t/m 27 september toont De Lakenhal, onder de titel Kaart als Kunst, Hollandse wandkaarten uit de 16de tot de 21ste eeuw. De expositie belicht de eenheid van kaartbeeld en ornamentiek, een onderwerp dat zelden aandacht krijgt.

Leiden hoort tot de vier steden in Nederland met de grootste verzamelingen kaarten en atlassen (na Den Haag, Amsterdam en Utrecht) en Nederland hoort weer tot de top vijf landen van de wereld op dit gebied. Leiden kent zes grote collecties van kaarten en atlassen: één daarvan is het resultaat van de verzamelwoede van John Steegh en Harrie Teunissen. Hun collectie bevat 6200 losse kaarten en zo’n 1000 atlassen en reisgidsen, over verschillende onderwerpen. De invalshoek Kaart als Kunst is relatief nieuw in hun collectie. Bij het verzamelen van kaarten en atlassen hechten Steegh en Teunissen aan nauwkeurige metingen en historische betrouwbaarheid. Toch blijkt, terugblikkend, ook de schoonheid van kaarten een belangrijk criterium voor aanschaf.

De tentoonstelling omvat tien kaarten, vooral uit Holland, van de 16de tot de 21ste eeuw. Rijk versierde waterschapskaarten, een zeldzame Hollandse Leeuw uit 1648 en statige stadsplattegronden nodigen uit tot beschouwing. Bij de kunstkant van oude kaarten denkt men meestal aan stijlvolle cartouches, passende tafereeltjes en strenge wapenschilden in de marges. De eenheid van kaartbeeld en ornamentiek wordt zelden belicht. Bij de sobere kaarten, die vanaf 1820 met de steendruk in zwang komen, passen versierende figuren niet meer. En functionele kaarten worden minder om hun schoonheid gewaardeerd. Toch zijn ze in lijnvoering en kalligrafie, in ontwerp en kleurschakering, vaak verrassend en fraai. Op de tentoonstelling zijn hier mooie voorbeelden van te zien, zoals de kaart van het Uitbreidingsplan van Utrecht door Berlage uit 1920 en De Stijl Kaart van Leiden door Agasi uit 2007.

Informatie
Afdeling Presentatie, Mia van Iterson/ Lydia Vermond